Chương 039: Quả Bom Dư Luận
Sáng sớm hôm sau, Văn phòng Tổng Chưởng lý bang Pennsylvania phát đi một thông cáo chính thức.
Thông cáo nêu rõ: Theo yêu cầu của Thượng nghị sĩ Liên bang Daniel Sanders, và xét thấy vụ việc có dấu hiệu đe dọa an ninh nguồn vốn liên bang, Văn phòng Tổng Chưởng lý sẽ cử một Trợ lý Tổng Chưởng lý dày dạn kinh nghiệm dẫn đầu Tổ Chuyên án đến Pittsburgh, tiến hành điều tra độc lập về vụ hỏa hoạn tại công trường của Ủy ban Tái thiết Đô thị.
Thị trưởng Martin Cartwright chỉ biết tin này qua lời thư ký báo chí trong buổi họp giao ban sáng.
Nghe xong, mặt ông ta cắt không còn hột máu.
Nỗi hoảng loạn len lỏi vào từng thớ thịt. Ông ta không thể ngờ Leo Wallace - cái gã chân lấm tay bùn vô danh tiểu tốt trong mắt ông ta - lại có đủ bản lĩnh vươn tay tới tận cấp tiểu bang, thỉnh được cả vị thần Tổng Chưởng lý xuống núi.
Cartwright lập tức giải tán cuộc họp, lao về văn phòng, khóa trái cửa. Ông ta dung điện thoại mã hóa gọi vào một số máy
Đầu dây bên kia vang lên giọng nói thô kệch của một gã đàn ông: “Alo?”
“Là tôi đây,” Cartwright hạ giọng, “Có biến rồi. Người của bang sắp xuống kiểm tra. Cậu phải biến khỏi Pittsburgh ngay lập tức! Đi càng xa càng tốt! Trước khi mọi chuyện êm xuôi, cấm tiệt không được liên lạc với tôi!”
Cúp máy, lưng áo ông ta đã ướt đẫm mồ hôi lạnh.
Trong khi đó, “Tuần lễ Giáo dục An toàn Lao động” của Leo đang diễn ra rầm rộ trên công trường.
Dưới sự giám sát 24/24 của truyền thông, hoạt động này biến thành một màn trình diễn thực tế. Đám quan chức thanh tra do Thị trưởng phái đến để gây rối, nay đứng trước ống kính máy quay, buộc phải giả vờ tận tình hướng dẫn an toàn cho công nhân, tỉ mỉ kiểm tra từng hạng mục.
Kết cục, trước sự truy vấn của cánh phóng viên, họ đành miễn cưỡng thừa nhận: Các biện pháp an toàn tại công trường này về cơ bản đều đạt chuẩn.
Uy tín của Leo không những không sụt giảm mà còn tăng vọt. Trong mắt người dân, anh trở thành hình mẫu lãnh đạo trẻ bản lĩnh, dám làm dám chịu, có tài biến nguy thành an.
Tổ công tác từ tiểu bang thể hiện sự chuyên nghiệp và tốc độ đáng nể. Họ hoàn toàn miễn nhiễm với mọi sự can thiệp của thế lực địa phương Pittsburgh, trực tiếp tiếp quản toàn bộ hồ sơ vụ án, khám nghiệm lại hiện trường từ đầu.
Rất nhanh chóng, từ camera an ninh của một cửa hàng tiện lợi 24h gần đó, họ tìm thấy hình ảnh mờ ảo của nghi phạm.
Đoạn băng ghi lại cảnh một gã đàn ông đội mũ lưỡi trai, xách theo can xăng lẻn vào công trường một giờ trước khi hỏa hoạn xảy ra.
Truy vết từ chiếc xe tải cũ không biển số của nghi phạm, Tổ Chuyên án nhanh chóng khóa định danh tính hắn. Đó là một tên lưu manh có số má ở khu Nam Pittsburgh, với hồ sơ tiền án dày cộp.
Nhưng phát hiện chí mạng nhất nằm ở lịch sử cuộc gọi của tên lưu manh này. Các điều tra viên xác định: Trước và sau thời điểm gây án, hắn đã thực hiện nhiều cuộc đàm thoại dài với một số điện thoại cố định.
Chủ nhân số thuê bao đó không ai khác chính là Phó chánh văn phòng Thị trưởng, kiêm cố vấn thân tín nhất của Martin Cartwright – Mark Jennings.
Đêm trước khi Công tố viên bang chính thức triệu tập Jennings, Cartwright đã nhận được tin báo từ tai mắt cài cắm trong chính quyền bang.
Ông ta biết mình đã bị dồn đến mép vực.
Trong khoảnh khắc sinh tử, Cartwright quyết định thí Jennings để bảo toàn bản thân.
Sáng hôm sau, ông ta lại tổ chức họp báo khẩn cấp.
Lần này, vẻ mặt ông ta còn bi đát hơn cả lần trước, giọng nói nghẹn ngào như chực khóc.
“Thưa các công dân, tôi đứng đây hôm nay với nỗi hổ thẹn và đau xót tột cùng.”
“Theo thông tin tôi vừa nhận được, Tham mưu trưởng của tôi, ông Mark Jennings, có lẽ vì bất mãn với những phương pháp cấp tiến của anh Wallace bên Ủy ban Tái thiết Đô thị, đã thực hiện những hành vi cá nhân cực kỳ thiếu lý trí và không thể chấp nhận được.”
“Tôi bàng hoàng và đau đớn! Tôi không thể dung thứ cho một kẻ như vậy tồn tại trong đội ngũ của mình!”
Trước rừng ống kính, ông ta dõng dạc tuyên bố:
“Tôi quyết định cách chức Mark Jennings khỏi mọi vị trí tại Tòa thị chính ngay lập tức! Thay mặt chính quyền thành phố Pittsburgh, tôi cam kết sẽ phối hợp toàn diện với Văn phòng Tổng Chưởng lý. Bất kể kẻ đó là ai, tuyệt đối không bao che!”
Ngồi trong văn phòng, Mark Jennings đang xem buổi họp báo qua truyền hình trực tiếp. Đến lúc này ông ta mới hiểu mình đã bị vứt bỏ không thương tiếc.
Chiều hôm đó, điều tra viên của bang ập đến còng tay Jennings.
Trong phòng thẩm vấn, để bảo vệ Thị trưởng và cũng để đổi lấy một thỏa thuận giảm án cho bản thân, Jennings nhận hết mọi tội lỗi về mình.
Ông ta khai rằng vụ phóng hỏa do ông ta đơn phương lên kế hoạch nhằm trả đũa Leo Wallace. Thị trưởng Cartwright hoàn toàn vô can.
Cuối cùng, vụ án chấn động này khép lại với kết luận: “Trợ lý cấp cao của Thị trưởng tự ý lên kế hoạch và thuê người phóng hỏa vì tư thù chính trị.”
Dù Cartwright thành công “chứng minh sự trong sạch”, rũ bỏ được trách nhiệm pháp lý, nhưng uy tín chính trị và năng lực lãnh đạo của ông ta đã chịu một đòn hủy diệt.
Ai mà chẳng đoán được chân tướng sự việc. Một lão thị trưởng đến ngay cả tham mưu thân tín nhất cũng không quản nổi, thì lấy tư cách gì để quản lý cả một thành phố?
Lệnh đình chỉ thi công được gỡ bỏ.
Dự án “Tái thiết Pittsburgh số 1” tái khởi động với tốc độ tên lửa. Không còn rào cản từ Tòa thị chính, công trình tiến triển thần tốc.
Leo dồn toàn bộ tâm sức vào việc giám sát thi công. Anh tận hưởng cảm giác được thay đổi hiện thực bằng chính đôi tay mình.
Nhưng những ngày yên bình chẳng kéo dài lâu.
Nghị sĩ Murphy lại gọi điện. Lần này, giọng ông ta sặc mùi hối thúc và bất mãn.
“Leo, tôi rất mừng vì rắc rối ở công trường của cậu đã xong,” giọng Murphy lạnh tanh. “Nhưng cậu quên thỏa thuận giữa chúng ta rồi sao? Ngày bỏ phiếu sơ bộ chỉ còn chưa đầy hai tuần nữa!”
“Thăm dò dư luận mới nhất cho thấy, tỷ lệ ủng hộ của tôi và thằng nhãi Cortez chết tiệt kia vẫn ngang ngửa nhau, nằm trong biên độ sai số!”
“Còn cái ‘Trái tim Pittsburgh’ của cậu thì sao? Ngoài mấy cái video quay cảnh đào đất xúc cát làm đường, chẳng thấy động tĩnh gì lớn cả! Mấy tay công đoàn của Frank có đi vận động đấy, nhưng hiệu quả như muối bỏ bể!”
“Sự ủng hộ mà cậu đã cam kết đâu? Nó biến đi đâu rồi?”
Leo bình tĩnh trấn an qua điện thoại:
“Thưa Nghị sĩ, xin hãy yên tâm. Việc vận động thực địa và tuyên truyền tích cực vẫn đang chạy.”
“Vũ khí quyết định đang được nạp đạn. Tôi cam đoan với ngài, đúng một tuần trước ngày bỏ phiếu, chúng tôi sẽ kích nổ nó đúng giờ. Một đòn dứt điểm, giúp ngài khóa chặt chiến thắng.”
Murphy rõ ràng không hài lòng với kiểu úp mở này.
“Vũ khí quyết định là gì nữa? Leo, tôi nhắc lại, đây là tranh cử chính trị chứ không phải phim điệp viên Hollywood! Tôi không cần vũ khí bí mật! Tôi cần tỷ lệ ủng hộ tăng trưởng thực tế! Tôi cần những con số biết nói để tôi yên tâm!”
Tại văn phòng ở Đồi Capitol, Murphy giận dữ dập máy.
Quản lý chiến dịch tranh cử của ông, Karen Miller – một người phụ nữ trung niên – đang đứng trước bàn làm việc.
“John, đáng lẽ tôi không nên đồng ý để ông hợp tác với gã Wallace này. Cậu ta quá trẻ, quá ngây thơ và quá khó kiểm soát. Cậu ta ém nhẹm mọi kế hoạch, đi ngược lại mọi nguyên tắc tranh cử cơ bản!”
Murphy day day thái dương đau nhức. Dù tức giận và bất an trước cách làm việc của Leo, nhưng ông thừa hiểu mình đã lún quá sâu. Ông không thể sống thiếu sự ủng hộ từ khối cử tri công nhân của Leo lúc này.
Bây giờ mà trở mặt, thất bại là cái chắc.
“Cho cậu ta thêm chút thời gian nữa, Karen,” Murphy nuốt cục tức xuống. “Tin cậu ta lần cuối cùng.”
Leo cảm nhận được áp lực đè nặng từ phía đồng minh.
Nếu lần này không giúp Murphy thắng đẹp, liên minh chính trị mong manh giữa anh, Murphy và cả Thượng nghị sĩ Sanders sẽ sụp đổ ngay lập tức. Anh sẽ lại trở về là kẻ độc hành giữa bầy sói Pittsburgh.
Đối diện căn phòng trống, anh thì thầm:
“Thưa Tổng thống, hy vọng học thuyết chính trị đen tối của ngài lần này sẽ linh nghiệm.”
Giọng Roosevelt vang lên đầy tự tin:
“Yên tâm đi con trai. Trong thế giới chính trị, thành tích vẻ vang và lý tưởng cao đẹp đôi khi chỉ khiến người dân lưỡng lự.”
“Nhưng bê bối thì khác. Nó luôn là chất xúc tác tốt nhất thúc đẩy họ đưa ra lựa chọn cuối cùng.”
Một tuần trước ngày bỏ phiếu sơ bộ.
Ê kíp tranh cử của Alex Cortez tổ chức buổi gặp gỡ cử tri quy mô lớn cuối cùng tại Hội trường Trung tâm Sinh viên Đại học Pittsburgh.
Hội trường chật kín người, không khí sục sôi.
Dưới khán đài là sinh viên, giảng viên và những cử tri phe tiến bộ bị thu hút bởi những khẩu hiệu cấp tiến của hắn.
Alex Cortez đứng giữa sân khấu trong chiếc sơ mi denim giản dị, say sưa diễn thuyết với sức lan tỏa mãnh liệt. Hắn công kích sự thối nát của Washington, sự tham lam của Phố Wall, lên án mọi bất công đang đè nén người dân thường. Hắn tự tô vẽ bản thân thành người phát ngôn vĩnh viễn đứng về phía nhân dân.
“Họ bảo tư tưởng của tôi quá cấp tiến. Họ bảo y tế toàn dân và miễn học phí đại học là giấc mơ viển vông.”
“Nhưng tôi nói cho họ biết chúng ta không đi xin bố thí! Đó là quyền lợi chính đáng mà chúng ta, những công dân của đất nước này, xứng đáng được hưởng!”
Mỗi lần hắn ngừng lời là một lần tiếng vỗ tay và reo hò dậy sóng.
Ở hàng ghế sau cùng, một người đàn ông già nua mặc chiếc áo khoác cũ sờn, đội mũ bóng chày, đang lẳng lặng ngồi đó.
Ông là George, là bạn già mấy chục năm trong công đoàn của Frank.
Trong tay ông lão nắm chặt một mảnh giấy nhỏ, ghi sẵn câu hỏi mà Leo đã soạn sẵn.
Bài diễn thuyết kết thúc, chuyển sang phần hỏi đáp.
Sinh viên thi nhau đứng lên đặt câu hỏi về biến đổi khí hậu, nợ sinh viên, bình đẳng sắc tộc. Cortez trả lời trôi chảy, khéo léo, thu về vô số tràng pháo tay tán thưởng.
Cuối cùng, khi phần hỏi đáp sắp khép lại, người dẫn chương trình đưa micro cho George ở hàng ghế sau.
George đứng dậy. Dáng vẻ ông lúng túng, chất phác, đậm chất một công nhân cổ cồn xanh cả đời lam lũ.
Ông không hỏi những vấn đề vĩ mô đao to búa lớn như mấy người trước. Bằng chất giọng chân thành, mộc mạc, ông bày tỏ nỗi băn khoăn của mình:
“Chào ngài Cortez. Tôi tên là George. Cả đời tôi gắn bó với nhà máy thép Jones & Laughlin cho đến ngày nó đóng cửa.”
“Nhiều người trong khu phố chúng tôi ủng hộ ngài lắm, vì chúng tôi tin ngài là người duy nhất thực sự quan tâm đến đám thợ già bị thời đại bỏ rơi như chúng tôi.”
“Nhưng mà...” ông ngập ngừng chuyển ý, “Gần đây tôi có đọc được mấy cái lý thuyết kinh tế phức tạp trên mạng. Họ bảo là những công nhân ngành nghề truyền thống như chúng tôi thực ra là gánh nặng, là cục nợ kìm hãm sự phát triển tương lai của thành phố.”
“Họ bảo, vì tương lai lâu dài của Pittsburgh, việc chúng tôi thất nghiệp là một sự hy sinh cần thiết, là cơn đau chuyển dạ của lịch sử.”
George ngước đôi mắt đục ngầu đầy nghi hoặc nhìn lên sân khấu:
“Tôi muốn hỏi ngài, ngài có đồng ý với cách nói đó không?”
Câu hỏi khiến cả hội trường lặng đi.
Mọi ánh mắt đổ dồn vào Cortez.
Cortez thoáng khựng lại.
Trực giác mách bảo hắn có gì đó không ổn. Những cụm từ như “sự hy sinh cần thiết”, “cơn đau chuyển dạ”, “phát triển dài hạn”... nghe quá sách vở, quá hàn lâm so với miệng của một công nhân già về hưu.
Hắn nheo mắt nhìn xuống. Ông già kia trông quá đỗi bình thường, quá đỗi chân chất. Sự nghi ngờ càng dâng cao.
Đây có phải là cái bẫy? Là người do phe Murphy cài vào?
Hắn lục lọi trí nhớ. Hắn không nhớ mình từng nói câu nào như thế trước công chúng. Hắn càng không nhớ nổi bài luận văn thời đại học đã phủ bụi từ kiếp nào.
Nhưng là một chính khách được đào tạo bài bản, hắn biết rõ trong bối cảnh này, trước một công nhân trông có vẻ chân thành đến thế, bất kỳ sự do dự hay lảng tránh nào cũng sẽ bị coi là tật giật mình.
Dù là âm mưu gì đi nữa, hắn buộc phải đưa ra câu trả lời hoàn hảo nhất, đúng với cái “vai diễn” mà hắn đang đóng nhất.
Hắn gạt bỏ nghi ngờ, tự nhủ có lẽ ông lão này chỉ bị mấy luận điệu của phe bảo thủ làm cho hoang mang. Đây là cơ hội tuyệt vời để hể hiện lập trường thân dân, củng cố phiếu bầu từ giai cấp công nhân.
Ngay lập tức, Cortez trưng ra dáng vẻ phẫn nộ đầy chính nghĩa quen thuộc.
“Thưa bác, cháu vô cùng cảm ơn bác đã đặt câu hỏi này!” Giọng hắn đanh thép vang lên. “Về quan điểm mà bác vừa nghe, câu trả lời của cháu là: Cháu tuyệt đối, một trăm phần trăm không đồng ý!”
“Bất cứ kẻ nào thốt ra những lời đó đều là kẻ đứng ở phía đối lập với nhân dân, là những kẻ tinh hoa chủ nghĩa đến tận xương tủy!”
“Trong từ điển của Alex Cortez, chưa bao giờ có cụm từ ‘sự hy sinh cần thiết’! Mỗi người lao động đều là tài sản quý giá nhất của thành phố này! Không ai là cái giá phải trả cả!”
“Mục tiêu của cháu là đòi lại phẩm giá và tương lai cho những người như bác! Chúng ta không cần hy sinh, chúng ta cần công Lý!”
Câu trả lời hoàn hảo đến từng nhịp thở, kích động cả hội trường bùng nổ trong tiếng vỗ tay cuồng nhiệt. Bên dưới, ông già George cũng gật đầu lia lịa, giơ ngón tay cái lên tán thưởng Cortez.
Mọi thứ diễn ra trơn tru.
Cortez thầm đắc ý với khả năng ứng biến thần sầu của mình. Hắn hoàn toàn không biết rằng hắn vừa bước cả hai chân vào cái bẫy chết người mà Leo và Roosevelt đã đào sẵn.
Ngay sau sự kiện, đội ngũ của Leo đã có trong tay băng ghi hình toàn bộ sự kiện.
Tại văn phòng trung tâm cộng đồng, Sarah xem lại cảnh Cortez hùng hồn phủ nhận trên màn hình, lòng cảm thấy gợn gợn khó tả.
Còn Leo thì hưng phấn tột độ. Anh quay lại, ra lệnh tổng tấn công:
“Gộp bản scan bài luận văn gốc, bức ảnh thời sinh viên của Cortez tại Học viện Amherst, và đoạn video hắn vừa công khai nói dối này lại. Đóng gói thành một bộ tài liệu báo chí.”
“Gửi ngay lập tức cho toàn bộ các tòa soạn, đài truyền hình và cả các blog tin tức cánh hữu ở Pittsburgh.”
“Tiêu đề của hồ sơ này sẽ là—”
“Alex Cortez: Bộ mặt thật?”
…
Sáng hôm sau, một quả bom dư luận phát nổ giữa chính trường Pittsburgh.
Bộ tài liệu được gửi tới hòm thư của mọi phóng viên. Không một tờ báo nào, dù là cánh tả hay cánh hữu, có thể chối từ một món mồi ngon đầy kịch tính như thế.
Một ngôi sao chính trị mới nổi, tự xưng là “Đấng cứu thế của giai cấp công nhân”, bị lột trần quá khứ từng là một sinh viên tinh hoa với với phát ngôn máu lạnh coi rẻ người lao động, xem việc sa thải công nhân là “tất yếu lịch sử”.
Chí mạng hơn, chỉ đêm qua thôi, hắn còn đứng trước mặt cử tri, trơ trẽn phủ nhận tất cả.
Trang chủ tờ Pittsburgh Chronicle giật tít bằng dòng chữ đen đậm, tổ bố:
“HAI BỘ MẶT CỦA ALEX CORTEZ: HỌC GIẢ TINH HOA HAY ĐẦY TỚ NHÂN DÂN?”
Bài báo đặt song song đoạn trích dẫn trong luận văn đại học và đoạn video chối tội hùng hồn đêm qua.
Sự tương phản gay gắt tạo ra hiệu ứng châm biếm tàn khốc.
Phản ứng dây chuyền bùng nổ không gì cản nổi.
Đội ngũ tranh cử của Cortez rơi vào hỗn loạn. Thoạt tiên, họ cố gắng xử lý khủng hoảng truyền thông, đưa ra tuyên bố yếu ớt rằng đó chỉ là “thảo luận học thuật chưa chín chắn thời sinh viên” , không đại diện cho lập trường hiện tại.
Nhưng lời bào chữa đó trở nên lố bịch trước bằng chứng video hắn nói dối không chớp mắt.
Những người ủng hộ hắn, đặc biệt là giới trẻ lý tưởng hóa sự “trong sạch” và “chân thành”, cảm thấy bị phản bội sâu sắc. Trên mạng xã hội, các hashtag từng tung hô giờ trở thành cơn mưa gạch đá chế giễu. Trang quyên góp tranh cử nhận hàng ngàn yêu cầu hoàn tiền chỉ trong một đêm.
Tỷ lệ ủng hộ của Cortez lao dốc không phanh như thang máy đứt cáp.
Trong khi đó, tại các khu phố công nhân, Frank đích thân cầm bản sao bài luận văn đi diễn thuyết khắp các công đoàn. Ông đóng đinh Cortez là “tên lừa đảo Phố Wall mang cốt khinh bỉ dân lao động”.
Cơn giận dữ của những người thợ thép – vốn đã chút gì nghi ngờ cái mác tinh hoa của Cortez – nay được thổi bùng lên dữ dội.
Tại trụ sở tranh cử của Nghị sĩ Murphy, không khí quái dị bao trùm.
Số liệu thăm dò mới nhất vừa được in ra, đặt trên bàn của quản lý Karen Miller. Tỷ lệ ủng hộ Murphy tăng vọt 15% chỉ sau một đêm. Còn Cortez thì mất trắng 20%. Khoảng cách được nới rộng lên thành 30 điểm phần trăm.
Cuộc đua sơ bộ đang giằng co căng thẳng bỗng chốc ngã ngũ. Chiến thắng đã nằm gọn trong túi Murphy.
Song, chẳng ai cười nổi.
Gương mặt Karen Miller tái nhợt. Bà đưa báo cáo cho Murphy.
“John...” giọng bà run run, “là Wallace làm.”
“Thủ đoạn này...”
“Cậu ta thậm chí không thèm báo trước một tiếng, lẳng lặng kích nổ quả bom ngay sau lưng chúng ta.”
Murphy nhìn lên màn hình tivi, nơi Cortez đang bị báo chí vây ráp, đầu tóc rối bù, thảm hại không để đâu cho hết.
Ông cảm thấy lạnh sống lưng.
Không thể phủ nhận niềm vui vì chiến thắng. Nhưng cảm xúc mãnh liệt hơn cả là nỗi sợ hãi. Nỗi sợ trước năng lực đấu đá chính trị tàn nhẫn, khó lường và hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát của Leo Wallace.
Ông nhận ra mình vừa triệu hồi một con quái thú chính trị đầy toan tính, không thể bị thuần hóa.
Nghị sĩ Murphy đích thân nhấc máy gọi cho Leo. Đầu dây bên kia bắt máy, ông im lặng một lúc lâu, rồi thốt lên với giọng phức tạp:
“Leo... Chúng ta thắng rồi.”
“Nhưng tôi phải thừa nhận, tôi bắt đầu thấy sợ cậu rồi đấy.”
Leo đang ở trong văn phòng lán trại tại công trường, bàn bạc bản vẽ thi công giai đoạn tiếp theo với các kỹ sư. Anh bình thản đáp lời:
“Thưa Nghị sĩ, ngài không cần phải sợ tôi.”
“Ngài chỉ cần nhớ kỹ chúng ta là đồng minh.”
“Và tôi, không bao giờ để đồng minh của mình thất vọng.”
Cúp máy.
Giọng Roosevelt vang lên trong đầu anh, mang chút tán thưởng:
“Tốt lắm, con trai.”
“Bản chất của chính trị, ngoài việc chi phối nguồn lực, còn một khía cạnh quan trọng khác. Đó là kiến tạo sự kính sợ.”
“Bây giờ, họ bắt đầu kính sợ cậu rồi.”
“Và tin ta đi, sự kính sợ, trong nhiều trường hợp, còn đắt giá hơn sự yêu mến gấp vạn lần.”
Hãy bình luận để ủng hộ người đăng nhé!