Chương 034: Đấu Vật Trong Vũng Bùn
Tại khu Nam Pittsburgh, trước dãy nhà lắp ghép tuềnh toàng được cải tạo từ những thùng container trắng, người ta vừa treo lên một tấm biển mới toanh:
“Văn phòng Hiện trường - Ủy ban Tái thiết Đô thị Pittsburgh”.
Đây chính là tổng hành dinh hiện tại của Leo Wallace.
Anh dời hẳn bàn làm việc của mình ra ngay tuyến đầu của công trường. Hằng ngày, trong bộ đồ bảo hộ lấm lem bùn đất, Leo ngồi ăn những suất cơm hộp đạm bạc cùng anh em công nhân. Anh đích thân giám sát tiến độ rải nhựa từng con đường, tự mình kiểm tra chất lượng đường ống nước của từng khu chung cư.
Dự án “Tái thiết Pittsburgh Số 1”, sau khi quét sạch mọi rào cản chính trị, đang tiến băng băng với tốc độ thần tốc.
Trong hai tháng qua, bộ mặt của cộng đồng này đã lột xác hoàn toàn.
Chỉ trong hai tháng ngắn ngủi, diện mạo khu dân cư này đã hoàn toàn thay da đổi thịt. Những con đường lồi lõm ổ gà, ổ voi nay đã được thảm nhựa phẳng lì. Công viên hoang phế cỏ mọc um tùm nay biến thành trung tâm sinh hoạt cộng đồng khang trang với sân bóng rổ và khu vui chơi trẻ em mới cứng. Những bức tường chung cư cũ kỹ, mốc meo được khoác lên mình tấm áo sơn tươi sáng.
Quan trọng hơn cả, hàng trăm thợ thép thất nghiệp nhiều năm trong cộng đồng này đã tìm lại được việc làm. Họ cầm trên tay mức lương không thấp hơn tiêu chuẩn công đoàn, dùng chính đôi tay mình xây dựng lại mái nhà của mình.
Cái tên Leo Wallace, trong tầng lớp công nhân Pittsburgh, uy tín đang lên như mặt trời ban trưa. Anh không còn là gã trai trẻ chỉ biết quay video trên mạng, anh là một người thực việc thực mang lại sự thay đổi.
Một buổi chiều nắng đẹp, khi Leo đang cùng giám sát công trình thảo luận kế hoạch thi công giai đoạn tiếp theo, điện thoại của anh reo vang.
Người gọi là Nghị sĩ Quốc hội John Murphy. Giọng ông ta sặc mùi lo âu.
“Lớn chuyện rồi Leo.” Murphy đi thẳng vào vấn đề. “Kết quả thăm dò dư luận nội bộ đảng mới nhất vừa có. Tỷ lệ ủng hộ của tôi và thằng nhãi ranh cấp tiến Alex Cortez đã rơi vào biên độ sai số. Tôi có thể bị hắn vượt mặt bất cứ lúc nào.”
Alex Cortez. Kẻ thách thức trẻ tuổi được tổ chức “Dân chủ Xã hội Mỹ” hậu thuẫn.
Suốt một tháng qua, gã ta đã tận dụng sức ảnh hưởng khổng lồ trên mạng xã hội để nã pháo dữ dội vào Murphy. Gã khắc họa Murphy như một kẻ xa rời quần chúng, một đại diện tiêu biểu của phe kiến chế đã ngâm mình trong đầm lầy Washington suốt hai mươi năm và sớm đã cùng một giuộc với các nhóm lợi ích.
“Khốn nạn nhất là,” giọng Murphy run lên vì giận dữ, “hắn dám gọi khoản ngân sách liên bang 2,5 triệu đô mà tôi trầy vi tróc vảy mới giành được cho cậu là ‘vụn bánh mì bố thí’. Hắn rêu rao rằng Pittsburgh cần một cuộc cách mạng triệt để, chứ không phải sống nhờ vào sự ban ơn của mấy ông lớn ở Washington.”
“Thằng khốn đó đang dùng chính thành tích của tôi để tấn công tôi! Leo, cậu phải thực hiện cam kết ngay. Tôi cần cậu và kênh ‘Trái tim Pittsburgh’ đứng ra bảo chứng, vận động tranh cử cho tôi ngay lập tức! Tôi không thể thua trong cuộc bầu cử sơ bộ này được!”
Leo cúp máy, trân mày nhíu chặt.
Đồng minh nguy cấp chỉ là rắc rối đầu tiên. Rắc rối thứ hai đến từ Tòa thị chính.
Thị trưởng Cartwright, sau thất bại đầu tiên, đã chuyển hướng tấn công Leo từ một góc độ khác. Ông ta không thể ngăn Leo tiêu tiền, nhưng ông ta có thừa cách cản trở quá trình tiêu tiền ấy.
Mấy tuần nay, công trường của Leo liên tục bị các cơ quan ban ngành của thành phố ghé thăm để “kiểm tra định kỳ”.
Thanh tra Cục Phòng cháy chữa cháy đình chỉ thi công chỉ vì một bình cứu hỏa đặt sai vị trí so với quy định mới nhất. Cục Bảo vệ Môi trường phạt tiền nặng vì biện pháp kiểm soát bụi “chưa hoàn thiện”. Các quan chức Văn phòng Cấp phép Xây dựng thì ngâm hồ sơ, trì hoãn cấp phép giai đoạn tiếp theo với lý do “cần bổ sung tài liệu kỹ thuật”.
Mọi cuộc kiểm tra đều khoác lên mình tấm áo “đúng quy trình pháp luật”. Nhưng Leo thừa hiểu, đó là đòn “rút củi đáy nồi” của Cartwright. Ông ta muốn làm chậm tiến độ, bào mòn tài chính và vắt kiệt sức lực của Leo, khiến anh không thể tạo ra thành tích nổi bật trước thềm bầu cử sơ bộ.
Lần đầu tiên, Leo cảm nhận rõ áp lực ngàn cân của việc phải tham chiến trên cả hai mặt trận: một bên là tiếng kêu cứu của đồng minh, một bên là sự quấy rối dai dẳng của kẻ thù.
Đêm đó, trong văn phòng lán trại sơ sài, Leo triệu tập cuộc họp khẩn với đội ngũ nòng cốt: Sarah, Frank và Margaret.
“Tình hình là thế đấy,” Leo thông báo hai tin xấu. “Chúng ta buộc phải chiến đấu cùng lúc trên hai chiến tuyến.”
Sarah là người đầu tiên đưa ra giải pháp: “Chúng ta cần làm ngay một video mới, phản pháo trực diện luận điệu của Cortez. Phải cho người dân Pittsburgh thấy hai triệu rưỡi đô kia không phải là vụn bánh mì, mà là chiến quả xương máu. Đồng thời, công khai ủng hộ Nghị sĩ Murphy.”
Frank thì đưa ra phương án tác chiến mặt đất.
“Mấy chuyện tuyên truyền tao không rành, tao chỉ biết kiếm phiếu thôi.” Frank nói, “Từ mai, tao sẽ huy động toàn bộ anh em công đoàn gõ cửa từng nhà trong khu vực bầu cử của Murphy, phát tờ rơi tận tay. Chúng ta phải giữ ghế cho lão Nghị sĩ của mình.”
Leo ghi nhận ý kiến của họ. Trong tâm trí, anh cũng trình bày kế hoạch này với Roosevelt. Anh ngỡ sẽ nhận được cái gật đầu tán đồng, nào ngờ thứ anh nhận lại là một gáo nước lạnh từ vị cố vấn già.
“Một kế hoạch ngây thơ, ngu xuẩn và cầm chắc thất bại.”
Giọng Roosevelt vang lên trong tâm trí anh.
“Con trai, cậu tưởng chính trị là một cuộc thi hùng biện sao? Ai có lý hơn thì thắng? Cậu tưởng bầu cử là phép tính cộng, ai phát nhiều tờ rơi hơn thì thắng à?”
“Cậu quá thiếu hiểu biết về nền chính trị của cái đất nước này rồi.”
“Tuyên truyền trực diện dĩ nhiên phải làm, vận động thực địa cũng không thể thiếu,” Roosevelt nói tiếp, “Nhưng mấy thứ đó giống như đội nghi thức và ban nhạc quân đội trên chiến trường vậy. Nhìn thì hoành tráng, nghe thì vui tai, nhưng chúng không giết được giặc.”
“Muốn thắng một cuộc bầu cử đang giằng co sát nút thế này, cậu phải học cách sử dụng một loại vũ khí khác. Một thứ vũ khí cổ xưa hơn, hiệu quả hơn, và cũng bẩn thỉu hơn.”
“Là gì ạ?” Leo tò mò.
“Tấn công tiêu cực.”
Leo cảm thấy gợn người. “Ý ngài là, bảo chúng tôi đi bịa đặt, vu khống để bôi nhọ Cortez?”
“Không.” Roosevelt phủ định, “Bịa đặt là hạ sách, lại dễ bị bóc mẽ. Tấn công tiêu cực mà ta nói không phải xúi cậu làm kẻ lừa đảo, mà là dạy cậu cách trở thành một thợ săn lão luyện.”
“Cậu cần phải học cách đào xới và kích nổ những hồ sơ đen có thật của đối thủ.”
Roosevelt bắt đầu phổ cập cho Leo về mặt tối của chính trường Mỹ.
“Thời ta làm Tổng thống, Cục trưởng FBI là một gã tên J. Edgar Hoover. Ông ta tại vị từ thời Tổng thống Coolidge đến tận thời Nixon, trải qua tám đời Tổng thống, ngồi lì ở cái ghế đó suốt bốn mươi tám năm ròng.”
“Cậu biết tại sao không một đời Tổng thống nào dám sa thải ông ta không? Bởi vì trong văn phòng ông ta có một cái tủ hồ sơ mật mà ai cũng khiếp sợ. Cái tủ đó chứa đầy những bí mật đen tối của mọi nhân vật quan trọng ở Washington, từ thói trăng hoa của nghị sĩ đến vấn đề tài chính của thẩm phán Tòa án Tối cao. Ông ta nắm thóp tất cả.”
“Đấy không phải là công lý, Leo ạ. Nhưng đấy là một trong những cách quyền lực vận hành trần trụi nhất ở đất nước này.”
“Giờ thì, quay lại với đối thủ trước mắt cậu.”
“Gã trai cấp tiến Alex Cortez kia đang tự đóng gói mình thành một ‘thánh nhân chính trị’ hoàn hảo. Không nhận tiền từ tập đoàn lớn, luôn đứng về phía người nghèo, đời tư trong sạch.”
“Nhưng hãy nhớ lấy kẻ nào càng cố tô vẽ mình hoàn hảo, kẻ đó càng có khả năng đang che giấu một tử huyệt ở góc khuất nào đó.”
“Bởi vì bản thân sự hoàn hảo đã là một lời nói dối.”
Leo im lặng. Anh biết Roosevelt nói đúng, nhưng thâm tâm anh vẫn cự tuyệt loại thủ đoạn này.
“Vậy chúng ta bắt đầu từ đâu?” Anh buột miệng hỏi.
“Đừng đi soi mói mấy chuyện tình ái lăng nhăng.” Roosevelt chỉ đạo, “ Mấy thứ đó hút khách thật đấy nhưng sát thương có hạn, lại dễ gây phản cảm cho cử tri.”
“Hãy tập trung vào hai thứ cốt tử: Tiền và Lời nói.”
“Thứ nhất, tra soát dòng tiền. Vào trang web của Ủy ban Bầu cử Liên bang, tải về toàn bộ báo cáo tài chính tranh cử công khai của gã từ ngày tuyên bố ra tranh cử.”
“Đừng nhìn vào những khoản quyên góp lớn, gã đủ khôn ngoan để không sơ hở ở đó. Hãy soi vào hàng ngàn khoản quyên góp nhỏ lẻ.”
“Bảo cô bé Sarah lập một đội, rà soát chéo thông tin của mọi cá nhân quyên góp trên 50 đô la. Xem trong đám người thường đó có kẻ nào là bình phong không. Có khoản nào đến từ các quỹ của nhóm lợi ích chuyên biệt, hay từ các tổ chức phi lợi nhuận núp bóng bảo vệ môi trường nhưng thực chất được nuôi bởi các công ty năng lượng không.”
“Luật pháp về tiền quyên góp chính trị ở Mỹ thủng lỗ chỗ như cái rổ. Chỉ cần đủ kiên nhẫn, cậu sẽ luôn tìm thấy vài thứ thú vị trong những con số tưởng như khô khan ấy.”
“Thứ hai, tra soát ngôn luận. Trong nghề này gọi là ‘Nghiên cứu đối thủ’.
“Đào bới lại toàn bộ bài viết, toàn bộ phát ngôn của gã từ thời đại học, trên mạng xã hội, trên báo trường, trên các diễn đàn. Đào hết lên cho ta.”
“Tư tưởng con người thay đổi theo thời gian là chuyện thường, nhưng với chính trị gia, lời nói trong quá khứ chính là hòn đá tảng ngáng chân họ ở hiện tại.”
“Xem thời sinh viên gã có phát ngôn nào ấu trĩ, cực đoan không? Gã có từng ủng hộ những chính sách mà giờ gã đang phản đối không? Có từng ca ngợi kẻ mà giờ gã đang công kích không?”
“Thứ chúng ta cần tìm là sự ‘tiền hậu bất nhất’. Sau đó, đóng gói chúng thành một bản ‘Báo cáo Liêm chính Chính trị’ và quăng nó vào mặt cử tri ngay lúc cậu cần nhất.”
Nghe bài giảng về “nghệ thuật chơi bẩn” của Roosevelt, Leo cảm thấy sống lưng lạnh toát. Nó đi ngược lại hoàn toàn với lý tưởng chính trị quang minh chính đại mà anh hằng tôn thờ.
“Thưa Tổng thống, làm vậy có phải là quá đê hèn không?” Anh hỏi.
Giọng Roosevelt trở nên nghiêm nghị.
“Con trai, ta nhắc lại lần nữa. Đây không phải cuộc thi hùng biện giữa các quân tử thuộc đội tuyển biện luận đại học. Đây là trận chiến giáp lá cà trong vũng bùn.”
“Khi kẻ thù đã mài sẵn dao găm để đâm lén sau lưng đồng minh của cậu, cậu vẫn còn ngây thơ đứng đó băn khoăn xem tư thế đấm của mình có đúng luật thể thao không à?”
Leo đứng lặng, nội tâm giằng xé dữ dội. Anh cảm thấy mình đang đứng bên bờ vực. Một bên là giáo dục từ tấm bé, lý tưởng chính trị anh hằng tôn thờ, niềm tin rằng chân lý càng tranh luận càng sáng tỏ, rằng chính nghĩa sẽ thắng gian tà. Một bên là thế giới chính trị thực dụng tàn khốc đầy cạm bẫy mà Roosevelt vừa vén màn, nơi con người ta phải bới móc rác rưởi của nhau để tồn tại.
“Thưa Tổng thống, tôi vẫn thấy... không đúng.” Giọng Leo đau khổ, “Tôi không muốn trở thành loại người mà tôi căm ghét nhất. Nếu dùng thủ đoạn đê hèn để đạt được mục đích cao cả, thì chúng ta khác gì kẻ thù?”
Lần này, giọng Roosevelt vang lên mềm mỏng hơn.
“Con trai, cậu tưởng ta sinh ra đã thích mấy trò bẩn thỉu này sao? Cậu tưởng ta thích để gã Hoover cầm cuốn sổ đen rình rập bạn bè và kẻ thù của ta như một con chó giữ nhà sao?”
“Nói cho cậu biết, ý nghĩ đầu tiên của ta khi nhậm chức là giải tán FBI và tống khứ Hoover. Ta ghét ông ta, ghét tất cả những gì ông ta đại diện. Cái trò núp trong bóng tối, dùng đời tư người khác để đổi chác quyền lực là thứ ta khinh bỉ nhất.”
“Nhưng cuối cùng, ta đã không làm thế.” Giọng ông trĩu xuống vẻ bất lực.
“Bởi vì ta sớm nhận ra kẻ thù của ta - đám chủ ngân hàng Phố Wall, lũ nghị sĩ phân biệt chủng tộc miền Nam, những gã trùm công nghiệp muốn kéo nước Mỹ vào vũng lầy phát xít - bọn chúng đều đang dùng những thủ đoạn bẩn thỉu hơn Hoover gấp trăm lần để đối phó ta.”
“Chúng mua chuộc báo chí tung tin đồn về sức khỏe của ta. Chúng thuê thám tử bới móc đời tư gia đình ta. Thậm chí khi Chính sách Kinh tế Mới gặp khó khăn nhất, chúng còn âm mưu đảo chính quân sự lật đổ chính quyền dân cử.”
“Ta nhận ra mình đang phải vật lộn sinh tử với một bầy thú hoang sẵn sàng làm mọi thứ để bảo vệ miếng ăn của chúng.”
“Leo, trong hoàn cảnh đó, ta cần một con chó còn hung dữ hơn chúng để giữ nhà. Và J. Edgar Hoover chính là con chó đó.”
Roosevelt dừng lại một chút để Leo tiêu hóa đoạn lịch sử tàn khốc này.
“Ta kể chuyện này không phải để cậu thần tượng Hoover hay tô hồng cho mấy trò bẩn thỉu. Ta chỉ muốn cậu hiểu một đạo lý đơn giản: Chính trị, trước hết là trò chơi sinh tồn. Trước khi muốn hiện thực hóa bất kỳ lý tưởng cao đẹp nào, cậu phải đảm bảo mình không bị kẻ thù đá văng khỏi bàn cờ.”
“Cậu đang đối mặt với đúng cục diện đó. Kẻ thù của cậu đang chơi đòn dưới thắt lưng, dùng thủ tục hành chính bóp nghẹt công trình, dùng truyền thông bôi nhọ danh dự, dùng tiền bạc và quyền lực mua chuộc đồng minh.”
“Trong cuộc chiến đường phố này, nếu cậu cứ khăng khăng ôm lấy bộ quy tắc hiệp sĩ lỗi thời, thì đó không phải cao thượng, đó là ngu xuẩn. Cậu không bảo vệ lý tưởng, cậu đang tự tay chôn vùi nó.”
Giọng Roosevelt trở nên trầm ấm nhưng đầy uy lực.
“Leo, ta chọn cậu vì ta thấy ngọn lửa trong tim cậu giống ta ngày xưa. Nhưng chỉ có lửa thôi chưa đủ. Cậu phải học cách che chắn ngọn lửa đó trước những cơn cuồng phong chính trị.”
“Học cách sử dụng vũ khí mà cậu ghét, không phải để biến thành kẻ ác, mà để sống sót trong thế giới dơ bẩn này, sống đến ngày cậu đủ sức tự tay kiến tạo một thế giới sạch sẽ hơn.”
“Đó là sự khác biệt giữa ta và chúng. Chúng dùng thủ đoạn để vơ vét tư lợi xấu xa. Còn chúng ta dùng thủ đoạn để bảo vệ một mục tiêu vĩ đại.”
Lời của Roosevelt như chìa khóa mở toang xiềng xích trong lòng Leo. Anh rốt cuộc cũng hiểu: Đây không phải là sa ngã, đây là sự cần thiết của chiến đấu.
Leo gật đầu. Anh bước đến chỗ Sarah, người đang mải mê thảo luận lộ trình vận động với Frank.
“Sarah, anh cần em giúp một việc,” anh nói. “Tìm cho anh vài người bạn tuyệt đối đáng tin cậy, giỏi về khai thác dữ liệu và tra cứu thông tin.”
“Chúng ta cần thực hiện một cuộc ‘thẩm tra lý lịch’ toàn diện đối với quý ngài Alex Cortez.”
Bàn tay đang vẽ bản đồ của Sarah khựng lại. Cô ngẩng lên, nhìn Leo trân trối.
“Thẩm tra lý lịch? Leo, ý anh là gì?” Giọng cô đầy bối rối. “Là đi… bới lông tìm vết, đào phốt của anh ta ư?”
Leo chưa kịp trả lời, Frank bên cạnh đã cười sằng sặc.
“Đào phốt? Chứ còn gì nữa!” Frank đập bàn cái rầm, “Thằng cu cuối cùng cũng thông suốt rồi! Đáng lẽ phải làm thế từ lâu! Bầu cử chính trị là phải lột sạch quần lót của đối thủ!”
Sarah lờ đi câu nói thô thiển của Frank, ánh mắt cô vẫn găm chặt vào Leo, ngập tràn thất vọng.
“Leo, em tưởng chúng ta khác họ,” cô nói, “Sở dĩ chúng ta được nhiều người ủng hộ thế này là vì chúng ta trong sạch, chúng ta dùng lý lẽ và hành động thực tế để giành lấy niềm tin. Nếu giờ cũng giở trò bẩn thỉu này, thì chúng ta khác gì đám người Cartwright?”
Nhìn vào đôi mắt trong veo của Sarah, Leo im lặng một thoáng, rồi đáp lại bằng giọng nghiêm túc chưa từng thấy:
“Sarah, nhìn anh này. Em nghĩ anh thích làm việc này lắm sao? Anh ghét cay ghét đắng nó, anh hận không thể tống cổ hết lũ chính khách chơi trò âm mưu quỷ kế vào tù.”
“Nhưng em hãy nhìn kỹ tình cảnh của chúng ta. Cartwright đã giở bao nhiêu trò bẩn thỉu? Nếu không nhờ biên bản cuộc họp nặc danh kia, chúng ta đến cái trung tâm cộng đồng cũng chẳng giữ nổi.”
“Hiện tại, Nghị sĩ Murphy là lá chắn duy nhất của chúng ta ở Washington. Nếu ông ấy ngã ngựa, dòng vốn liên bang sẽ bị cắt đứt cái một, mọi dự án cải tạo sẽ đình trệ, và những công nhân vừa tìm được việc làm sẽ lại thất nghiệp.”
Anh chỉ tay ra ngoài cửa sổ, nơi những bóng người đang tất bật trên công trường.
“Tất cả những gì chúng ta làm, mọi niềm hy vọng chúng ta mang đến cho cộng đồng này, sẽ tan thành mây khói chỉ sau một đêm.”
“Alex Cortez tự vẽ mình thành thánh nhân, chê bai hai triệu rưỡi đô là vụn bánh mì. Nhưng nếu hắn không hoàn hảo như hắn nói thì sao? Nếu sự hoàn hảo đó chỉ là lớp vỏ ngụy trang để lừa gạt phiếu bầu? Cử tri Pittsburgh có quyền được biết bộ mặt thật của kẻ họ sắp bầu chọn.”
Leo bước tới gần hơn, hạ giọng: “Sarah, chúng ta không bịa đặt dối trá. Chúng ta chỉ đi tìm những sự thật bị cố tình che giấu.”
“Việc này không chỉ để cứu Murphy. Nó là để bảo vệ những gì chúng ta đã gây dựng. Để bảo vệ tương lai của Pittsburgh.”
Sarah nín lặng. Lý trí cô không thể phản bác Leo, nhưng tình cảm vẫn khó lòng chấp nhận sự thay đổi này.
Frank lầm bầm bên cạnh: “Đánh nhau với quỷ dữ thì đừng mong dùng cách của thiên thần.”
Cuối cùng, Sarah hít sâu một hơi.
“Em hiểu rồi.” Giọng cô mệt mỏi, “Em sẽ đi tìm người. Nhưng Leo này, em mong anh nhớ kỹ lời anh nói hôm nay, chúng ta chỉ đi tìm sự thật.”
Nhìn theo bóng lưng Sarah rời đi, lòng Leo ngổn ngang trăm mối.
Chính trị, suy cho cùng, chính là một trận đấu vật trong vũng bùn.
Chẳng ai sạch sẽ hơn ai.
Hãy bình luận để ủng hộ người đăng nhé!