Chương 026: Bản Chất Của Quyền Lực
Leo ngồi trước chiếc bàn làm việc phủ đầy bụi.
Anh đã nhậm chức được ba ngày.
Ba ngày qua, anh đã lật tung đống báo cáo cũ mốc meo chất như núi trong văn phòng. Tiêu đề của chúng na ná nhau:
“Nghiên cứu khả thi về cải tạo khu công nghiệp bờ Nam sông Monongahela”.
“Ý tưởng sơ bộ về chấn hưng cộng đồng khu East Liberty”.
“Đề xuất tận dụng đường sắt bỏ hoang phát triển tuyến du lịch nội đô”.
Bản báo cáo nào cũng viết rất hay, vẽ ra những viễn cảnh tươi đẹp. Nhưng ở trang cuối cùng của mỗi tập hồ sơ đều đính kèm một tờ phê duyệt từ Cục Tài chính Thành phố với nội dung y hệt nhau:
“Dự án có ý tưởng tốt, nhưng xét thấy ngân sách thành phố đang eo hẹp, tạm thời không xem xét.”
Leo quẳng tập báo cáo cuối cùng vào lại tủ hồ sơ.
Suốt ba ngày, không một ma nào đến tìm anh, không một văn bản mới nào cần anh ký duyệt. Công việc duy nhất của anh là đến đúng giờ và về đúng lúc.
Bà thư ký Gloria ngày nào cũng pha cho anh một ly cà phê, có điều vị của nó nhạt thếch như nước rửa nồi.
Một cảm giác thất bại len lỏi trong lòng Leo. Anh bắt đầu tự hỏi, liệu lựa chọn của mình có sai lầm không.
“Thưa Tổng thống, tôi cảm giác chúng ta đang bị mắc kẹt,” anh nói, “Cái ủy ban này... chẳng có cái gì cả.”
Giọng Roosevelt vang lên trong đầu anh, nghiêm nghị và đanh thép.
“Nói đúng lắm, con trai. Vậy nên, đây là lúc cậu cần thấu hiểu bản chất của quyền lực.”
“Hãy nhớ lấy, Leo. Quyền lực không nằm ở cái chức danh in trên danh thiếp, cũng chẳng phải độ rộng của văn phòng hay phong cảnh bên ngoài cửa sổ.”
“Quyền lực là khả năng chi phối nguồn lực một cách hợp pháp, hiệu quả và không bị cản trở. Nguồn lực ở đây, cụ thể là ba thứ Tiền bạc, Nhân sự và Thông tin.”
“Hãy nhìn lại cái ủy ban cậu đang ngồi xem.”
“Thị trưởng Cartwright không rót cho nó một xu ngân sách, nên nó không có Tiền.”
“Hắn điều chuyển hết nhân viên có năng lực đi, chỉ chừa lại một bà thư ký chờ về hưu, nên nó không có Nhân sự.”
“Mọi cuộc họp quan trọng và văn bản mật của Tòa thị chính đều không gửi bản sao đến đây, nên nó không có Thông tin.”
“Một cơ quan không thể chi phối bất kỳ nguồn lực nào, tự nhiên sẽ biến thành cái vỏ rỗng.”
“Và việc đầu tiên chúng ta phải làm, là nạp viên đạn pháo đầu tiên vào cái kho đạn trống hoác này.”
Tinh thần Leo chấn hưng trở lại.
“Ngài từng bảo chúng ta có thể đi đường vòng, xin quỹ trực tiếp từ Liên bang.”
“Đúng, về lý thuyết là thế,” Roosevelt đáp, “Nhưng cậu phải hiểu, tiền ở Washington không phải là lá rụng ngoài đường.”
“Nước Mỹ có hàng trăm thành phố thuộc Vành đai Rỉ sét giống hệt Pittsburgh. Thị trưởng và nghị sĩ của mỗi thành phố ấy đều đang vắt óc tìm cách moi tiền từ túi Liên bang. Hàng năm họ cử ra những đội ngũ vận động hành lang chuyên nghiệp nhất đến Đồi Capitol, đến Nhà Trắng, đến từng văn phòng cơ quan liên bang để than nghèo kể khổ.”
Trong tâm trí Leo hiện lên cảnh tượng Đồi Capitol ở Washington.
Những tay vận động hành lang mặc vest đắt tiền, đại diện cho lợi ích của các thành phố lớn, đang luồn lách qua các văn phòng nghị sĩ, đệ trình những bản báo cáo trau chuốt, tham dự những bữa tiệc rượu xa hoa.
“Nào, nói ta nghe xem, Leo,” giọng Roosevelt đanh lại. “Tại sao những nghị sĩ nắm quyền sinh sát ngân sách ở Quốc hội, hay đám quan liêu ở Bộ Gia cư và Phát triển Đô thị, lại phải bỏ qua ngài Thị trưởng dân cử của Pittsburgh, để rót một khoản tiền lớn vào tay một gã Ủy viên Điều hành vô danh tiểu tốt, với mức lương vỏn vẹn 33.500 đô một năm mà họ chưa từng nghe tên?”
Câu hỏi khiến Leo cứng họng. Anh biết điều đó là không tưởng. Anh không có vốn liếng chính trị, không có quan hệ. Ở cái đất Washington kia, anh chỉ là con số không tròn trĩnh.
“Đừng nản chí,” Roosevelt trấn an, “Chúng ta cũng không phải tay trắng hoàn toàn. Trong tay chúng ta đang nắm giữ một lá bài mà bọn họ cực kỳ thèm khát. Cậu có biết chiến lợi phẩm quý giá nhất cậu thu được sau trận chiến trung tâm cộng đồng là gì không?”
Leo suy nghĩ một lát.
“Là lòng dân?”
“Chính xác, là Dân Ý.”
Roosevelt bắt đầu hướng dẫn Leo kiểm kê lại tài nguyên hiện có.
“Kênh Youtube ‘Trái tim Pittsburgh’ của cậu hiện là một trong những tiếng nói được tầng lớp công nhân miền Tây Pennsylvania tin tưởng nhất.”
“Những gì đám phóng viên truyền thông dòng chính hay chính khách nói, công nhân chẳng tin nửa lời. Nhưng họ tin cậu, vì cậu đã chiến đấu và chiến thắng ngay trước mắt họ.”
“Cậu đại diện cho tiếng nói đang bị phớt lờ nhất ở đất nước này. Sự ủng hộ, hay sự phản đối của cậu, đối với một số chính khách đang ngồi ở Washington mà nói, đáng giá ngàn vàng.”
“Đó là lá bài thứ nhất của chúng ta.”
“Lá bài thứ hai, nằm ngay trong lĩnh vực cậu am hiểu nhất.”
Roosevelt chỉ đạo Leo mở máy tính, truy cập vào cơ sở dữ liệu luật pháp liên bang khổng lồ.
“Gõ vào ô tìm kiếm cái tên này: Đạo luật Khôi phục Công nghiệp Quốc gia (NIRA).”
Leo tìm thấy ngay. Đây là một đạo luật gây tranh cãi dữ dội thời kỳ Chính sách Kinh tế Mới của Roosevelt. Nó trao cho Chính phủ Liên bang quyền lực chưa từng có để can thiệp và điều phối sản xuất công nghiệp toàn quốc.
“Tôi biết đạo luật này,” Leo nói, “Phần chính của nó đã bị Tòa án Tối cao tuyên bố là vi hiến vào năm 1935 rồi.”
“Đúng, phần thân cây đã bị chặt bỏ,” Roosevelt nói, “Nhưng bất kỳ đạo luật khổng lồ nào cũng có vô số điều khoản bổ sung và quy tắc phụ trợ. Chúng giống như bộ rễ cây chằng chịt, thân cây tuy đổ, nhưng vô số rễ vẫn cắm sâu trong lòng đất, bị người đời lãng quên.”
“Giờ hãy tìm điều khoản bổ sung về việc ‘Hỗ trợ cộng đồng công nhân thuộc ngành công nghiệp chiến lược then chốt’.”
Leo làm theo chỉ dẫn, mò mẫm trong rừng luật pháp rậm rạp. Cuối cùng, anh tìm thấy một đoạn văn bản bị bụi thời gian phủ mờ.
Đó là một điều khoản bổ sung được thêm vào vội vã ngay trước khi đạo luật bị bãi bỏ, nhằm trấn an các cộng đồng công nhân đã đóng góp to lớn cho công nghiệp quốc phòng.
Điều khoản quy định: Đối với những cộng đồng từng là cơ sở công nghiệp chiến lược then chốt của quốc gia, nhưng nay rơi vào suy thoái do chuyển đổi cơ cấu kinh tế, Chính phủ Liên bang có trách nhiệm cung cấp vốn và chính sách hỗ trợ cần thiết để giúp cộng đồng đó chuyển đổi mô hình và bảo tồn di sản lịch sử.
“Điều luật này, qua mấy chục năm, đã được Quốc hội sửa đổi và tái ủy quyền nhiều lần, trở nên ngày càng phức tạp và càng ít người để ý,” Roosevelt giải thích, “Nó giống như một khẩu súng cũ bị bỏ quên trong kho vũ khí của Lầu Năm Góc. Ai cũng quên sự tồn tại của nó, nhưng nó vẫn có thể nổ súng một cách hợp pháp.”
“Và Pittsburgh, thân là trái tim của ngành thép Mỹ một thời, đáp ứng hoàn hảo mọi điều kiện tiên quyết mà đạo luật này định nghĩa.”
Nhìn vào đoạn điều khoản phủ bụi gần một thế kỷ trên màn hình, hy vọng lại bùng lên trong lòng Leo.
Roosevelt chỉ ra hướng đi cụ thể.
“Mục tiêu của chúng ta là nộp đơn lên Bộ Gia cư và Phát triển Đô thị Hoa Kỳ, xin một khoản quỹ liên bang đặc biệt dựa trên đạo luật nói trên, với tên gọi: ‘Quỹ Chuyển đổi Cộng đồng Công nghiệp Truyền thống và Bảo tồn Lịch sử’.”
“Tuy nhiên,” Roosevelt cảnh báo, “tìm ra căn cứ pháp lý mới chỉ là phát súng hiệu lệnh. Tiếp theo, cậu sẽ phải đối mặt với một mê cung quan liêu ở Washington còn phức tạp gấp trăm lần cái Tòa thị chính này.”
“Và cậu còn phải đối mặt với một loài sinh vật khó nhằn hơn gã Alan Wexler gấp trăm lần.”
“Là gì ạ?”
“Nghị sĩ Quốc hội.”
Giọng Roosevelt thấp thoáng chút trào phúng.
“Cậu không thể chỉ nộp một tờ đơn xin tiền là xong. Cậu cần một đồng minh trên Đồi Capitol, một người sẵn sàng lên tiếng bảo trợ cho cậu. Và để có được đồng minh đó, cậu phải cho gã thấy, bắt tay với cậu sẽ mang lại lợi ích to lớn cho con đường chính trị của chính hắn.”
“Chuẩn bị đi, Leo.”
“Chúng ta bắt đầu thôi.”
Hãy bình luận để ủng hộ người đăng nhé!