1-14
“…Cái gì thế này……?”
Ông ấy vẫn cứ hay câu giờ như mọi khi. Là bài tập về nhà và quà tặng đấy. Cháu đã nói rồi mà. Đặc biệt là phần bài tập, cháu đã viết đáp án mà không dùng chữ số Ả Rập, thấy chưa? Dù bị cha mắng trong lúc viết nhưng cháu nghĩ mình trình bày đẹp đấy chứ.
Im lặng lâu quá. Chân mình sắp tê cứng rồi đây này.
“Touji, chỉ cho ta từng cái một xem nào. Ta không biết cách giải này, làm thế nào vậy? Tại sao lại giải theo cách này?”
Hỏi thừa rồi, ông nội. Toán học thì cái đẹp là trên hết chứ gì? Vì không dùng được x hay y hay π hay r, nên cháu đã ghi chú rõ ràng là dùng ◻︎ hay 〼 để biểu thị rồi còn gì. Dấu = cũng không dùng được nên cháu đã viết hẳn là “Bằng nhau” rồi đấy thôi? Cháu không chịu nổi cái kiểu giải đi đường vòng của Jinkoki đâu. Phải đẹp hơn thế chứ.
Đã bảo là lâu quá rồi đấy.
“Câu hỏi này không hợp lệ, nghĩa là sao?”
Ừ, thì nghĩa đen là thế đấy. Đã là toán học thì phải nêu rõ các điều kiện cần thiết, nếu không thì giải bằng niềm tin à? Người giải có lễ nghĩa của người giải, người ra đề cũng phải có lễ nghĩa của người ra đề chứ.
Chết dở, sắp đến giới hạn rồi. Nhanh lên giùm cái.
“...Cái thứ trông như phương trận này, rốt cuộc là...”
Không xong rồi, đang đếm ngược đến lúc tê liệt hoàn toàn. Tôi buột miệng đứng dậy, duỗi chân từ từ rồi tiến về phía ông. Kịp lúc rồi.
Tại đây tôi lấy ra những mảnh giấy hình vuông. Trên đó viết các chữ số Hán từ 1 đến 4. Mỗi số 3 mảnh, tổng cộng 12 mảnh. Tôi đã tạo ra đề bài sao cho chỉ cần chừng này là đủ tuyệt đối.
Món quà tôi chuẩn bị, đó là Sudoku 4x4. Dưới sự chỉnh sửa của cha, tôi cũng đã viết kèm theo cách chơi. Sudoku 9x9 thì quả thật tôi chưa làm nổi. Không, làm thì được, nhưng để cân chỉnh độ khó ở mức “giải thấy vui” thì chịu chết. Thế nên mới là 4x4. Cỡ này thì tôi xoay xở được. Tôi giật lấy một tờ đề bài trên tay ông, rồi giải thích cách giải. Ông dần dần hiểu ra, và cuối cùng đã có thể tự mình giải được. Món này rất tốt để tập thể dục cho não, tôi đã cố gắng làm nó để giúp ông chống lẫn đấy. Thấy ông có vẻ vui là tốt rồi.
“Cái này gọi là Sudoku ạ!”
Tôi nói dõng dạc đầy vẻ trẻ con. Nhưng khi bị hỏi nguồn gốc cái tên là gì, thì gay go rồi đây. Tôi chưa bao giờ nghĩ tại sao “Sudoku” lại gọi là “Sudoku” cả. Truyền đạt thế nào bây giờ.
Con “Số” điền vào là “Độc” nhất. Nên gọi là Số Độc (Sudoku) ạ. Tôi biết chứ. Giải thích nghe chuối cả nải. Nhưng biết làm sao được, tôi có biết đâu. Nói đại khái nghe có lý chắc là qua chuyện thôi. Xin đừng hỏi sâu thêm nữa.
Sau đó là chuyện phiếm hay đúng hơn là báo cáo tình hình gần đây. Nào là cháu đã giải xong Jinkoki, nào là được tặng cuốn Katsuyou Sanpou, rồi cảm ơn về cái hộp, hay chuyện bị bắt làm thầy giáo ở Terakoya các kiểu. Ông hỏi cái hộp dùng để làm gì, tôi báo cáo đàng hoàng là dùng thay giấy nháp tính toán. Không hề nói dối. Chỉ là quá trình tính toán đó không thể cho người khác xem thôi.
Rồi ông từ từ đứng dậy, bảo “Đi theo ta”, tôi đi theo đến nơi có thể gọi là thư khố, sách chất đầy. Ông lục lọi sột soạt, vừa nói có lẽ hơi sớm, vừa đưa cho tôi một cuốn sách.
“Hatsubi Sanpou” (Phát Vi Toán Pháp)
Lại tậu thêm được một cuốn sách toán pháp nữa rồi, đang suy nghĩ vô tư lự như thế thì cha đến đón. Có vẻ sẽ là một cái Tết êm đẹp đây.
--
Kannushi sau khi Touji rời đi
Thứ đó rốt cuộc là cái gì vậy? Nếu biết sẽ thành ra thế này, lẽ ra ta nên giữ nó bên mình để giám sát cẩn thận mới phải. Chẳng phải là cáo nhập hay yêu ma, mấy thứ đó còn dễ thương chán. Là quái vật hay thứ gì đây? Ta vẫn chưa hết nổi da gà. Mà nói là giải xong Jinkoki, một đứa trẻ như thế nói ra thì ai mà tin cho nổi.
Nó sống bằng một lý lẽ hoàn toàn khác biệt. Điều này không thể sai được. Không nên gửi gắm đứa trẻ đó vào những nơi tầm thường. Ta chỉ biết rõ điều đó. Để nó tự do hoang dã thì thật uổng phí. Nhưng gửi gắm vào đâu, nên giao phó cho ai, ta hoàn toàn không manh mối.
Nó thẳng thừng tuyên bố toán pháp truy cầu kỹ thuật truyền thống là 『không đẹp』. Chỉ riêng điều đó thôi, nếu bị phán là 『dị đoan』 cũng chẳng có gì lạ. Vốn dĩ cái 『đẹp』 mà Touji nói là cái gì chứ? Cả cái đáp án 『đề bài không hợp lệ』 kia cũng vậy. Một câu trả lời không thể tồn tại trong lý lẽ của toán pháp. Nhưng trong lý lẽ của Touji, nó khẳng định chắc nịch là 『không hợp lệ』. Bảo ta phải giải thích chuyện này thế nào đây.
Chuyện này có lẽ nên trực tiếp bàn bạc với Uchida-dono chăng? Hay là nói với Đốc học Toyama thì tốt hơn? Nếu cứ thế cho nó vào trường toán pháp, e rằng chỉ gây ra sóng gió mà thôi.
Và cả cái thứ gọi là Sudoku này nữa. Cội nguồn nào khiến nó nghĩ ra được một trò chơi như thế này? Nghe giải thích thì hiểu được ngay. Nó hoàn toàn khác với toán pháp. Nhưng nó không cần những thủ pháp rập khuôn như toán pháp. Một trò chơi mà bất cứ ai, dù không biết toán pháp hay thuật toán, cũng đều có thể chơi được.
Dù thế nào đi nữa, chuyện này cũng quá sức của lão già này rồi. Điều đó là chắc chắn. Nhưng mặt khác, ai mới là người có thể đảm đương nổi đây? Ta thật sự không biết.
Phải rồi, thẻ bài Sangaku đâu chỉ ngồi chờ người ta dâng lên. Ta tự mình dâng lên cũng được vậy. Hướng may mắn của năm sau là hướng Tây Nam. Chắc chắn mọi người từ khắp thành Edo sẽ đổ về đây để lễ đầu năm. Ta sẽ viết cái Sudoku này lên thẻ bài toán đố cho kịp dịp đó. Để tránh bị hiểu nhầm là phương trận, ta phải ghi rõ ví dụ về cách giải mà Touji đã dạy rồi mới dâng lên. Cuối năm cuối tháng rồi mà còn rước thêm việc vào người. Nhưng nói gì thì nói, cái Sudoku này, thực sự được làm rất tốt.
Hãy bình luận để ủng hộ người đăng nhé!