1-11
Hành lý từ ông Kannushi đã được gửi đến. Rất nhiều giấy, bút, và thứ tôi muốn nhất: một chiếc hộp được đóng chắc chắn. Chiếc hộp này chính là thứ tôi đã khao khát bấy lâu nay.
Trở ngại lớn nhất trong việc nghiên cứu Jinkoki, hay nói theo phong cách thời Heisei, Reiwa là “nút thắt cổ chai” lớn nhất, quả nhiên vẫn là các chữ số Hán. Tất nhiên tôi không thể nói toạc điều đó ra được. Những phần có thể dùng bàn tính thì tôi dùng bàn tính, nhưng cũng có những chỗ tôi thấy tính viết tay hiệu quả hơn. Và hơn hết vẫn là vấn đề về con số và ký hiệu. Dùng chữ số Ả Rập, x hay π để giải sẽ nhanh hơn hẳn. Nhưng nếu bị nhìn thấy và bị tra hỏi thì rất phiền phức. Chính vì thế, nền đất ở sân vườn hay trong khuôn viên chùa, nơi có thể xóa đi ngay lập tức, lại rất tiện lợi. Thực tế là Yaichi đã nhìn thấy vài lần, nhưng may là cậu ta chỉ cho rằng “Lại đang vẽ mấy hình kỳ quái gì đó” rồi bỏ qua.
Điểm bất tiện là phải ở ngoài trời. Đang yên đang lành mà đột nhiên bắt đầu tính toán trên mặt đất thì cảm giác cứ như nhân vật chính là nhà vật lý thiên tài vậy, cũng chẳng trách được. Để giải quyết vấn đề này, tôi nhất định cần một chiếc hộp. Một chiếc hộp chắc chắn, không để đất rơi vãi ra ngoài. Loại hộp như thế không vứt lăn lóc ngoài kia, huống hồ là đồ chơi cho trẻ con. Chính vì vậy, tôi muốn một chiếc hộp được gia công cẩn thận như hộp đựng thư hay hộp văn thư. Không cần sơn mài, hoa văn hay tranh vẽ gì cả. Chỉ cần không lọt đất ra ngoài là được. Giấy và bút chỉ là đồ kèm theo thôi. Khi tôi bắt đầu xúc đất đổ vào hộp, cha đã trợn tròn mắt kinh ngạc, nhưng ông không nói gì cả.
Đổ đất đến khoảng một nửa chiều cao hộp, nén chặt xuống, và thế là hoàn thành phiên bản sổ tay ghi chú siêu analog. Chắc mọi người sẽ bảo chỉ có thế thôi à. Nhưng chính thứ “chỉ có thế” đó lại là vật cần thiết để giải toán học cổ truyền bằng những con số hiện đại.
Đồng thời, vì đã hiểu được quy tắc của các tấm Sangaku, tôi đã thử sức với Sangaku ở chùa. Vì không với tới nơi, rốt cuộc tôi phải nhờ một chị gái đang giúp việc cho thầy giáo ở Terakoya lấy xuống hộ, đúng là cái mô típ quen thuộc. Do đã nhìn ngắm nó suốt nên tôi viết lời giải xong rất nhanh và kết thúc. Tấm thẻ bài được treo lại chỗ cũ. Nói một cách thành thực thì, tôi đã mong chờ một chút cảm giác thử thách hơn thế.
Sáng tập vung kiếm, trưa đến Terakoya, chiều tối nghiền ngẫm Jinkoki. Đại khái đó là chu trình hàng ngày của tôi. Thỉnh thoảng ban ngày cũng lôi Jinkoki ra. Có đôi khi tôi bị bảo kiểu “Trò làm được rồi nên ra ngoài chơi đi”. Đặc biệt là môn toán. Quả thật có lẽ giờ cũng chẳng còn gì để học thêm nữa. Nhưng vừa tự hỏi liệu thế có ổn không, tôi vừa tiếp tục với Jinkoki. Cố gắng nhớ lại những cách giải ngày xưa để đối mặt với nó. Nghĩ lại thì, cuốn Jinkoki này được biên soạn rất tốt và thâm sâu. Thực sự rất thú vị.
Có lẽ do đã quen với bàn tính nên tôi cũng xoay xở được với cách ghi đơn vị. Tuy nhiên, khi cố gắng giải bằng phương pháp tiếp cận toán học hiện đại, hay đúng hơn có lẽ đây là đặc trưng của toán học cổ truyền Nhật Bản, tôi vẫn cảm thấy lấn cấn với việc không tồn tại số “0”. Nói chính xác hơn, khái niệm “0” có tồn tại. Nhưng người ta không ghi ký hiệu “0”. Không tồn tại tư duy chuyển đổi “năm vạn không trăm ba mươi mốt” thành 50031. Tư duy về việc tịnh tiến hàng số quá mức nghiêm ngặt. Nếu để người thời này nói, chắc họ sẽ bảo “Đâu cần thiết cũng như chẳng có ý nghĩa gì khi biểu diễn một con số không tồn tại”.
Vừa nghĩ vẩn vơ “Không biết ở Terakoya có vụ tốt nghiệp không nhỉ?”, tôi vừa dốc sức luyện viết chữ. Chỉ vì từng bị áp lực do không đọc được chữ nên giờ tôi học rất nghiêm túc. Có lẽ vì thế mà thi thoảng tôi bắt đầu nghe thấy người ta gọi mình là “Thần đồng”.
Biết làm mà giả vờ không biết là không trung thực. Vì vậy, tôi quyết định sẽ không làm thế. Lần trước nói chuyện với ông Kannushi xong, cảm giác như trút bỏ được nhiều gánh nặng trong lòng. Tôi thấy nhẹ nhõm hẳn. Không biết ông ấy hiểu được bao nhiêu phần câu chuyện của tôi. Có lẽ do cao hứng nên tôi đã nói hơi nhiều. Nhưng lạ thay tôi không hề hối hận, và tôi cảm giác ông ấy có vẻ biết những kiến thức toán pháp mà tôi chưa biết. Hơn hết thảy, lần đầu tiên tôi cảm thấy mình có thể nói chuyện về toán pháp một cách đàng hoàng.
Mặt khác, tôi tuyệt đối không phải là thiên tài. Cho nên, đánh giá “thần đồng” là quá mức, và cũng chỉ là chuyện lúc này thôi. Vốn dĩ nếu nói thế thì học sinh tiểu học đỗ vào Đại học Tokyo nhan nhản khắp nước Nhật rồi. Rốt cuộc đó chỉ là từ ngữ thiếu đi mệnh đề phụ kiểu như “tại nơi này, vào thời điểm này” mà thôi.
Kiếp trước tôi cũng đã nỗ lực kha khá. Tất nhiên cũng có những hối tiếc rằng giá như mình làm thế này thế kia. Tuy tôi có thích toán học, nhưng cũng không thể hiểu hết được vi tích phân. Dù nỗ lực cũng chỉ đến mức đó thôi. Kiếm thuật có lẽ sắp tới sẽ học chắc cũng sẽ như vậy. Có thể nhờ vốn liếng kiếp trước mà làm được chút ít. Trừ phi cơ thể này có dây thần kinh vận động hay thị giác phát triển dị thường, nhưng hiện tại chưa thấy dấu hiệu đó. Nghĩa là, dù có nỗ lực thì chắc cũng chỉ ở mức bình thường thôi.
Không để bị mê hoặc bởi những đánh giá quá lời, biết rõ thân phận của mình. Đó chắc chắn là thái độ nên có. Vốn dĩ tôi còn chưa biết mình đang ở giai đoạn nào của thời Edo, và cũng chẳng biết phải suy đoán điều đó từ đâu. Nếu vậy thì quả nhiên, mục tiêu nên là sống một cuộc đời vững chắc. Không hiểu sao từ khi bắt đầu nghiền ngẫm Jinkoki và những đánh giá của mọi người xung quanh tăng cao một cách vô nghĩa, suy nghĩ đó trong tôi ngày càng mạnh mẽ.
Giả sử đây là thời Edo mà tôi biết, thì tôi cũng chẳng có sức mạnh để thay đổi lịch sử, cũng chẳng mang theo tư tưởng cao siêu gì kiểu như “lẽ ra nên làm thế này thì tốt hơn”. Đã không có những thứ đó, thì không được làm những việc ảnh hưởng đến sử sách.
Cuốn kinh thánh Jinkoki của tôi, thú vị thật đấy nhưng cũng đầy rẫy vấn đề. Các ví dụ lời giải quá sức kém hiệu quả và phi lý. Điều này làm tôi không vừa ý. Nó cần phải đẹp đẽ hơn nữa. Không ít lần tôi tự hỏi một cách logic rằng “Tại sao lại giải theo cách đó?”. Hay do đây là đồ cũ của cha để lại nên lý thuyết đã lỗi thời? Nhưng nghe giảng toán ở Terakoya thì có vẻ không phải vậy. Mặt khác, số Pi lại là 3.16, hay ở phần sau sách không hề chỉ rõ cách giải mà ném toẹt một câu “Thử giải xem”. Nó không ra dáng một cuốn sách giáo khoa hay sách tham khảo chút nào. Tệ nhất là bài toán về thể tích. Đề bài yêu cầu tính xem trong tòa nhà này chứa được bao nhiêu bao gạo, nhưng lại không hề ghi chiều dài, chiều rộng hay chiều sâu mà chỉ đăng mỗi đáp án. Tôi đã buột miệng phán: “Câu hỏi này không hợp lệ”. Ngay cả thời Showa chắc cũng không có thứ gì tệ hại đến mức này.
Hãy bình luận để ủng hộ người đăng nhé!