Trình Nhiên tỉnh giấc trong tiếng sột soạt khe khẽ phát ra từ nhà bếp. Lúc này trời vẫn chưa sáng, khoảng sáu giờ sáng gì đó, chỉ là không biết nhà nào trong khu chung cư đã có con gà trống bắt đầu gáy sáng. Tiếng động trong bếp là của Từ Lan đã dậy nấu bữa sáng cho Trình Nhiên, bà dùng kẹp than để gắp than tổ ong vào lò, rồi dùng quạt tay để nhóm lửa. Mặc dù tay chân bà đã rất nhẹ nhàng, và theo thói quen trước đây thì giờ này Trình Nhiên vẫn chưa có cảm giác gì, nhưng Trình Nhiên sau khi trùng sinh, có lẽ cũng do thói quen sinh hoạt từ kiếp trước đã khắc sâu vào linh hồn, nên chỉ cần có một chút động tĩnh, cậu liền lập tức tỉnh giấc.
Thực ra trước đó cậu vẫn còn chút dư âm về sự không chân thực của việc trùng sinh, nhưng lúc này, khi tỉnh giấc trên chiếc giường của mười mấy năm về trước trong ký ức, cậu ngược lại đã hoàn toàn chấp nhận kết quả này.
Tối qua cậu ngủ muộn, và loáng thoáng nghe thấy tiếng bố mẹ cãi nhau. Lúc này, cậu bật người ngồi dậy, mặc vội quần áo, rồi mở cửa phòng ra, Từ Lan còn có chút ngạc nhiên: “Mẹ, mẹ làm con tỉnh giấc à?” Trong ấn tượng của bà, con trai bà chưa bao giờ dậy sớm như thế.
“Không ạ, mẹ, con xem mẹ nấu cơm.”
Việc này khiến Từ Lan đang rán trứng cũng có chút ngạc nhiên. Trình Nhiên thấy mắt mẹ mình hơi sưng, rõ ràng là tối qua đã khóc.
Một vài chuyện như thủy triều ùa về trong tâm trí, ba của cậu thuộc thế hệ công binh cũ. Nhà ông ngày đó có ba con trai, một con gái, ông là con cả. Tốt nghiệp cấp hai, để giảm bớt gánh nặng cho gia đình, ông đã nhập ngũ, sau đó tự học trong quân ngũ và thi đỗ vào trường quân đội.
Theo lời ba cậu kể, lúc đó đơn vị của họ đóng quân ngay tại một mỏ than, chăn màn lúc nào cũng phủ một lớp bụi than, căn bản không thể nào ngủ được. Ông liền thắp đèn đọc sách trên bàn, cứ thế cắn răng tự học và thi đỗ vào trường quân đội, xem như đã thay đổi vận mệnh của mình.
Sau khi vào trường quân đội, ông học các chuyên ngành như máy tính điện tử, công nghệ số, điều khiển tự động. Tốt nghiệp, ông được phân về đoàn công binh. Nhưng sau đó nhà nước giải thể binh chủng công binh xây dựng cơ bản, ông chuyển ngành về trụ sở chính của công ty quốc doanh Hoa Thông ở Dung Châu. Vì kỹ thuật rất giỏi, Trình Phi Dương còn được bổ nhiệm làm quản lý cấp cao trong lĩnh vực này. Kết quả là do không giỏi mấy trò quan liêu, cuối cùng ông bị gạt ra rìa trong các cuộc đấu đá nội bộ. Một vị lãnh đạo cấp trên của Trình Phi Dương ngã ngựa, và dù Trình Phi Dương có năng lực đến đâu, cũng chỉ có thể bị “đày ải”, điều về chi nhánh ở thành phố Sơn Hải, giữ chức Viện trưởng viện kỹ thuật. Cái gọi là viện kỹ thuật, thực chất cũng chỉ là một phòng ban có vài chục nhân viên kỹ thuật.
Sau đó, Trình Phi Dương đã gặp mẹ của Trình Nhiên ở đây, lập gia đình và sinh con. Công bằng mà nói, với năng lực kỹ thuật của Trình Phi Dương, ông vẫn quản lý chi nhánh rất tốt, cũng từng có chút danh tiếng ở thành phố Sơn Hải. Chỉ là theo sự biến đổi của thời đại, toàn bộ hệ thống Hoa Thông cồng kềnh bắt đầu dần thất thế trên thị trường. Tổ đã đổ thì trứng nào còn nguyên, chi nhánh tự nhiên cũng bị ảnh hưởng.
Trong thời đại mà các doanh nghiệp nhà nước nhìn chung đều không mấy khả quan, làn sóng sa thải cũng ập đến… Công ty đang xem xét vấn đề cải cách, chia tách, bây giờ ngay cả việc tồn tại cũng trở nên khó khăn.
Còn nhà hàng quốc doanh nơi mẹ cậu làm việc, cũng đang thương lượng với nhân viên về vấn đề mua lại tuổi nghề.
Trong ký ức của Trình Nhiên về khoảng thời gian này, bố mẹ cậu thường xuyên cãi vã, vì tương lai, vì đủ thứ chuyện vặt vãnh, vì áp lực cuộc sống, thậm chí có lúc cậu còn trở thành nơi để họ trút giận, dù không làm gì sai mà ở nhà bị ngứa mắt cũng sẽ bị mắng một trận. Cổ ngữ có câu “bần tiện phu thê bách sự ai” (vợ chồng nghèo khó trăm sự đều buồn), thực tế thì hạnh phúc mỗi nhà mỗi vẻ, còn những cuộc đời bất hạnh thì lại phần lớn giống nhau.
Đến nỗi trong một thời gian dài, Trình Nhiên đều chọn cách làm mờ đi ký ức về giai đoạn này, bởi vì phần lớn những hồi ức đều không đáng để nhìn lại, chứa đầy sự thất bại cay đắng của nửa đầu cuộc đời và những cuộc cãi vã không bao giờ ngớt trong gia đình.
Thanh xuân là một vần thơ của năm tháng, đáng lẽ phải kéo dài mãi mãi. Nhưng đối với Trình Nhiên của ngày xưa, đó là một bản nhạc đầy đau đớn và buồn thương.
Trình Nhiên của bây giờ, đã không muốn trải qua lần thứ hai nữa.
Từ Lan làm xong món mì trứng rán, Trình Phi Dương cũng đã dậy, ông múc một bát cho mình từ trong nồi, rồi lại múc cho Trình Nhiên một bát lớn hơn.
Đối với việc Trình Nhiên dậy sớm như vậy, Trình Phi Dương cũng có chút ngạc nhiên: “Hôm nay thứ Bảy, sao dậy sớm thế?”
Ngày thường Trình Nhiên phải ngủ đến mười một, mười hai giờ, gần trưa mới dậy.
“Dậy sớm ôn bài. Bù lại những kiến thức con đã bỏ lỡ.” Trình Nhiên nói thật, bàn tay vẫn còn cảm giác đau rát do roi của Lý Đồ Tể hôm qua, điều đó ngược lại càng làm cho động lực đánh bại Lý Đồ Tể trở nên mạnh mẽ hơn.
Trong tình hình hiện tại, dù làm gì cũng không bằng việc thi đỗ vào cấp ba một cách thuận lợi, mang lại hạnh phúc và cảm giác hãnh diện cho bố mẹ. Bởi vì trong hệ thống giáo dục thi cử cố hữu của đất nước, tư duy quán tính rằng chỉ có trường tốt mới có tương lai tốt, cuộc sống tốt đã ăn sâu vào đầu họ. Thực ra điều này cũng không có gì đáng trách, kỳ thi đại học đã là một trong số rất ít kênh tiến thân công bằng trong xã hội này rồi.
Từ Lan và Trình Phi Dương nhìn nhau, dường như sự thay đổi đột ngột của Trình Nhiên khiến họ có chút vui mừng. Nhưng họ cũng không thực sự để tâm. Bởi vì tình huống này thực ra không phải là không có, thỉnh thoảng Trình Nhiên sẽ vì một vài kích thích ở trường mà đột nhiên thay đổi tính nết, chăm chỉ học hành, nhưng nhiệt huyết đó thường không kéo dài được bao lâu, lâu nhất là một tuần, rồi cũng đâu lại vào đấy.
Bây giờ, họ cũng chỉ coi Trình Nhiên đang trong cơn “sốt học tập” đột xuất mà thôi.
“Ba, nghe nói cấp dưới ở viện kỹ thuật của ba đều muốn theo ba làm việc. Bên công ty cũng nói là chỉ cần mọi người đồng ý, sẽ tái cấu trúc viện kỹ thuật, tiến hành cải cách cổ phần hóa. Tổng công ty sẽ giữ một phần cổ phần, còn lại là của nhân viên viện kỹ thuật, coi như là thay cho việc sắp xếp chỗ làm.”
Trình Phi Dương rất kiêu ngạo khoát tay: “Chuyện người lớn, con nít đừng xen vào, con bây giờ chỉ cần học cho giỏi là được rồi!”
Ba của mình vẫn cứ độc đoán một lời như vậy. Nhưng Trình Nhiên lại rất muốn nói mình có thể không quan tâm được sao, đây là chuyện lớn liên quan đến môi trường sống thiết thân của mình mà…
Trước những năm 90, việc lắp đặt điện thoại là một công trình ghê gớm. Thời đó đừng nói đến nhà riêng, ngay cả một đơn vị lắp điện thoại cũng là một khoản đầu tư lớn. Ngay cả sau này, phí lắp đặt ban đầu lên đến tám, chín nghìn một chiếc điện thoại cũng không phải là thứ mà gia đình bình thường có thể gánh vác. Cũng không có cách nào khác, công nghệ tổng đài điều khiển chương trình đều bị nước ngoài độc quyền, chia cắt thị trường trong nước, khiến giá cả vô cùng đắt đỏ. Đến những năm 90, trong nước cũng đã bắt đầu sản xuất được các loại máy tổng đài điều khiển chương trình tầm trung, điều này đã làm giảm đáng kể chi phí lắp đặt ban đầu, giúp điện thoại cố định đi vào hàng ngàn hộ gia đình.
Và công ty quốc doanh Hoa Năng của ba cậu chính là một trong những công ty trong nước gánh vác trách nhiệm, sớm nhất nghiên cứu chế tạo máy tổng đài điều khiển chương trình, năm đó rất huy hoàng, doanh thu lên đến hàng trăm triệu nhân dân tệ. Sau này, cùng với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường, cộng thêm bộ máy cồng kềnh, dẫn đến tình hình ngày một sa sút. Thực ra, với tư cách là một kỹ thuật viên lão làng, với kinh nghiệm và sự nhạy bén của mình, Trình Phi Dương đã phát hiện ra rằng tổng đài điều khiển chương trình truyền thống đã lỗi thời, hướng phát triển trong tương lai là tổng đài kỹ thuật số dung lượng cao. Chỉ là công ty cố chấp đi theo con đường cũ, việc bị đào thải có thể nói là tất yếu. Trình Phi Dương đã nhìn thấy sự suy tàn của công ty, chỉ tiếc là thân phận nhỏ bé, lời nói không có trọng lượng, căn bản không đủ để thay đổi ý chí của cấp trên.
Ở tuyến đầu, ba của cậu từ rất sớm đã dẫn người bắt đầu nghiên cứu về hướng này. Lý thuyết về tổng đài dung lượng cao “Phục Long” mà họ nghiên cứu đã gần như hoàn thiện, nhưng vào thời điểm quan trọng này, công ty lại không thể trụ nổi nữa, tài sản nhà nước cũng phải bán đi hoặc tái cấu trúc.
Lúc công ty cải cách, đã đưa ra cho viện kỹ thuật hai lựa chọn: một là tất cả nhân viên mua lại tuổi nghề rồi nghỉ việc, hai là tự thành lập một công ty, tự chịu lỗ lãi để tìm đường sống. Trình Phi Dương ban đầu muốn chọn phương án sau. Bởi vì ông có niềm tin vào nhận định và kỹ thuật của mình, cũng không cam tâm nhìn thành quả phấn đấu và nỗ lực bao năm qua tan thành tro bụi theo sự biến động của hoàn cảnh chung.
Nhưng rốt cuộc điều gì đã ảnh hưởng đến phán đoán của ông lúc đó… câu trả lời chính là Trình Nhiên.
Cậu thi trượt cấp ba, không thể vào được một trường tốt. Nhất Trung và Nhị Trung dĩ nhiên là không cần nghĩ tới, lúc đó chênh lệch điểm số quá lớn, dù có ôm tiền cũng không vào được. Để cho cậu vào học trường Tứ Trung, gia đình cần gấp một khoản tiền lớn. Mà khoản tiền này lấy đâu ra, phải đi vay mượn họ hàng, điều này đối với một người từng đi lính, cả đời chưa từng cầu cạnh ai, trong xương cốt cực kỳ kiêu hãnh như ba cậu, ông tuyệt đối không thể đồng ý. Vì vậy, Trình Phi Dương đã cắn răng, từ chối lời đề nghị của một nhóm cấp dưới mong muốn ông dẫn dắt mọi người ra ngoài làm riêng, mà chọn mua lại tuổi nghề, nhận lấy khoản tiền mà trong tương lai có vẻ cực kỳ nực cười, chỉ ba mươi nghìn tệ…
Nhưng Trình Nhiên biết, ba của mình đã bỏ lỡ những gì. Những năm 90 bây giờ, về đại thể cũng giống như kiếp trước. Lúc này tỷ lệ phổ cập điện thoại cố định cực kỳ thấp, mục tiêu quy hoạch phát triển ngành công nghiệp thông tin quốc gia là đến năm 2000 đạt được 6% tỷ lệ phổ cập điện thoại. Tuy nhiên, thực tế là cùng với sự đổi mới của công nghệ mới, tỷ lệ phổ cập điện thoại của nước Cộng hòa đã tăng vọt, thậm chí đến thời điểm đó đã vượt xa dự đoán của ngành công nghiệp thông tin quốc gia. Và trong những biến đổi của thời đại sau này, điện thoại cố định đi vào hàng ngàn hộ gia đình, rồi lại biến mất khỏi hàng ngàn hộ gia đình, thay thế cho nó chỉ là một màn hình nhỏ mọi người mang theo bên mình. Sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, không khác gì phép màu.
Ba của cậu đã bỏ lỡ không chỉ là một thời cơ, mà là cơ hội đầu tư vài triệu có thể sánh ngang với máy móc nghiên cứu hàng tỷ của nước ngoài, một thị trường tiềm năng khổng lồ. Ông còn vì Trình Nhiên mà từ bỏ ước mơ, từ bỏ “Phục Long”, bẻ gãy đôi cánh của chính mình.
Nghĩ đến đây, nhìn người đàn ông có khuôn mặt chữ điền, góc cạnh trước mặt, một dòng nước ấm khó tả trào dâng trong lòng Trình Nhiên. Cậu nói: “Ba, ba cứ chọn điều mình muốn chọn, đi con đường của mình đi, con sẽ thi đỗ vào cấp ba!”
Với tư cách là một người trùng sinh, câu nói này của cậu mang một sức nặng vang dội, thậm chí cậu còn có thể cảm nhận được khí thế và sự tự tin mạnh mẽ tỏa ra từ bên trong mình.
Trình Phi Dương gật đầu, duỗi một ngón tay chỉ vào Trình Nhiên, quay sang nói với mẹ cậu, giọng trầm xuống: “Hay là cứ mua lại tuổi nghề đi! Để lại một khoản tiền, đến lúc đó cho nó đóng học phí!”
Trình Nhiên mặt mày liền tối sầm, không phải đã nói khí chất của người trùng sinh có thể trấn áp được mọi thứ sao? Thái độ không chút hy vọng này là sao vậy, này này, có nghe con nói không hả, với tư cách là một người trùng sinh, con không cần lòng tự trọng sao!